ပၠန်ဂတးအိုတ်စိုအ်မန်
(၁) “ အခေါၚ်အရာကောန်ဍုၚ်အရၚ် မလီုလာ်အာ” ကြဴနူဍုၚ်ပိုယ် က္လိဂွံဗၠးၜး ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၄၈ ဂိတု ဂျာန်နျူအာရဳ(၄)တုဲ ရဲတၠအဝဵုတံ ကၟာတ်ထောံ အခေါၚ်အရာ ကောန် ဍုၚ်အရၚ် ဂမၠိုၚ်ရ။ အခေါၚ် အရာတံ ဂှ် အတိုၚ်ညး အာက္ဍိုပ် သ္ကိုပ် ဗိုလ် အံၚ်သာန်တံ မကဵု ကၠုၚ်ဂတိပါၚ် မတွံဂး "အခေါၚ် တုပ်သၟဟ်’’ ကောန်ဍုၚ်အရၚ်၊ တွဵုရးညး ကုညး အခေါၚ် အုပ်ဓုပ်ပိုၚ်ပြဳ" နကဵု အဝဵု ပိတန် ကေုာံ အခေါၚ် ဖန်ဖက် ကံကုသဵု ဇကုကေတ်ကေတ် (Self-determination) နကဵု ဂၠံၚ်တရဴ ဝါဒ ဘဒ္ဒရာ ဒဳမဝ်ကရေဇြဳ(Federal Democracy) ဗွဲမပေၚ်ဗဒှ်တံဂှ် ဒးဒုၚ် လီုလာ်အာရ။ တၠအဝဵု အဆက်ဆက်တံ သီထောံ အဝဵု ညးဍုၚ်ကွာန် ကီု သီုကဵု အခေါၚ်အရာ ကောန်ဍုၚ် အရၚ်တံအိုတ်တုဲ အာစိုပ် သၟဝ်ဒၞပ်ပၞာန် တၠအဝဵု စဵုတ္ၚဲဏံရ။