မူလအခွင့်အရေးနှင့် ဖက်ဒရယ်အနာဂတ်- ပြည်ပရောက်မွန်တို့၏ ထိုးထွင်းသိမြင်မှု။မင်းအပါးမွန်

မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရေရှည်တည်တံ့သော ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် တိုးတက်မှုကို တည်ဆောက်ရာတွင် ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီစနစ်သည် မရှိမဖြစ်လိုအပ်သော နိုင်ငံရေးထွက်ပေါက်တစ်ခု ဖြစ်သည်ကို ယနေ့ခေတ်တွင် အားလုံးက လက်ခံလာကြပြီ ဖြစ်သည်။ သို့သော် ဖက်ဒရယ်စနစ်ကို အမည်နာမ သက်သက်ဖြင့်လည်းကောင်း၊ စာရွက်ပေါ်ရှိ သဘောတူညီချက်အချို့ဖြင့်လည်းကောင်း အကောင်အထည်ဖော်၍ မရနိုင်ပေ။ စစ်မှန်သော ဖက်ဒရယ်နိုင်ငံတော်ဆိုသည်မှာ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ၏ ကိုယ်ပိုင်ပြဋ္ဌာန်းခွင့်၊ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်၊ သဘာဝသယံဇာတ စီမံခန့်ခွဲခွင့်၊ မိခင်ဘာသာစကားအခြေပြုသုံး ဘာသာသင်ပညာရေး (Mother-Tongue-Based Multilingual Education)၊ ဒေသအခြေပြု အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် သမိုင်းဆိုင်ရာ ကိုယ်ပိုင်အမှတ်အသားများကို လက်တွေ့ကျကျ လေးစားအသိအမှတ်ပြုနိုင်သည့် စနစ်မျိုး လိုအပ်နေသည်။

အဓိကအကျဆုံး အလှည့်အပြောင်းမှာ တိုင်းရင်းသားလူနည်းစုတို့၏ အခွင့်အရေးကို စစ်အစိုးရ သို့မဟုတ် လူများစုက “ခွင့်ပြုပေးထားခြင်း” သို့မဟုတ် “လှူဒါန်းခြင်း” ဟု သဘောမထားဘဲ၊ မွေးရာပါ “မူလအခွင့်အရေး” (Inherent Rights) အဖြစ် ပြတ်ပြတ်သားသား လက်ခံနိုင်မှသာလျှင် နှစ်ပေါင်းများစွာ ပျက်စီးခဲ့ရသည့် အပြန်အလှန် ယုံကြည်မှုကို ပြန်လည်တည်ဆောက်နိုင်မည်ဖြစ်သည်။ ဤအခြေအနေတွင် မြန်မာ့နိုင်ငံရေးအပြောင်းအလဲ၏ အရေးပါသော အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်သည့် မွန်အမျိုးသားတို့၏ အနာဂတ်နှင့် ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စု တည်ဆောက်ရေးသည် ခွဲခြား၍မရသော ပဟေဠိတစ်ခု ဖြစ်လာနေသည်။

ယနေ့မွန်ပြည်နယ်၏ စိန်ခေါ်မှုများ

ယနေ့ မွန်ပြည်နယ်၏ ပထဝီနိုင်ငံရေးနှင့် လူမှုစီးပွားရေး အခြေအနေကို ပကတိအတိုင်း ရှုမြင်လျှင် ကြီးမားလှသော စိန်ခေါ်မှုအသစ်များစွာ ဝိုင်းရံနေသည်ကို တွေ့ရမည်။ နိုင်ငံရေးမတည်ငြိမ်မှုနှင့် စစ်ရေးပဋိပက္ခများ၏ အကျိုးဆက်ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော စီးပွားရေးအကျပ်အတည်းများကြောင့် ဒေသတွင်းရှိ လုပ်သားခေတ်ကောင်း မွန်လူငယ်အများစုသည် ထိုင်းနိုင်ငံ၊ မလေးရှားနိုင်ငံနှင့် အနောက်နိုင်ငံများသို့ ပြည်ပရွှေ့ပြောင်းလုပ်သားများအဖြစ် လည်းကောင်း၊ ဒုက္ခသည်အဖြစ်လည်းကောင်း ပညာတော်သင်များအဖြစ် လည်းကောင်း အစုလိုက်အပြုံလိုက် ထွက်ခွာသွားကြရသည်။ ဤရွှေ့ပြောင်းမှုသည် ရေတိုတွင် မိသားစုဝင်ငွေကို ထောက်ပံ့ပေးနိုင်သော်လည်း၊ ရေရှည်တွင် ဒေသတွင်းရှိ အခြားအသက်မွေးဝမ်းကျောင်း လုပ်ငန်းများနှင့် မိခင်ဘာသာစကား အတွက် အင်အားချည့်နဲ့သွားစေသည်။

ပို၍ စိုးရိမ်ဖွယ်ကောင်းသည်မှာ “လူဦးရေပြောင်းလဲမှုနှင့် ယဉ်ကျေးမှုအရည်ပျော်ခြင်း” (Brain Drain and Cultural Assimilation) ပြဿနာ ဖြစ်သည်။ အမိမြေနှင့် ဝေးကွာသွားသော လူငယ်မျိုးဆက်သစ်များအကြား မိခင်ဘာသာစကား သုံးစွဲမှု သိသိသာသာ ကျဆင်းလာခြင်း၊ ရိုးရာယဉ်ကျေးမှုနှင့် သမိုင်းအမွေအနှစ်များကို ဆက်ခံလိုစိတ် လျော့နည်းလာခြင်းတို့သည် အနာဂတ်မွန်အမျိုးသားရေးနှင့် မွန်တို့၏ နိုင်ငံရေးလက္ခဏာရပ်များ ရေရှည်တည်တံ့ရေးအတွက် ကြီးမားသော ခြိမ်းခြောက်မှု ဖြစ်လာသည်။ ထို့အပြင်၊ ဒေသတွင်း စစ်ရေးမတည်ငြိမ်မှုများကို အခွင့်ကောင်းယူ၍ ပျံ့နှံ့လာသော မူးယစ်ဆေးဝါးပြဿနာ၊ တရားဥပဒေစိုးမိုးမှု ကင်းမဲ့ခြင်းနှင့် စီးပွားရေးပျက်စီးမှုများသည် မွန်လူမှုအသိုက်အဝန်းကို အတွင်းလှိုက်၍ ပိုမိုဖိအားပေး နှိပ်စက်လျက်ရှိသည်။

အနာဂတ်မွန်နိုင်ငံရေး- လမ်းကြောင်းသစ်ဤကဲ့သို့သော ထူးခြားလှသည့် စိန်ခေါ်မှုများကြောင့် အနာဂတ်မွန်နိုင်ငံရေးသည် ယခင်ခေတ်များကဲ့သို့ စစ်အစိုးရထံတွင် မူဝါဒအချို့ကို “တောင်းဆိုခြင်း” (Right-based Demands) သက်သက်ဖြင့် မလုံလောက်တော့ပေ။ ယနေ့ခေတ် တော်လှန်ရေးနှင့် အရွေ့အပြောင်းကာလတွင် မွန်နိုင်ငံရေးအင်အားစုများအနေဖြင့် မိမိကိုယ်ကိုယ် ပြန်လည်ဆန်းစစ်ပြီး လမ်းကြောင်းသစ်တစ်ခုကို ဖောက်လုပ်ရမည်ဖြစ်သည်။ ထိုလမ်းကြောင်းသစ်တွင် အောက်ပါစွမ်းရည် (၃) ရပ်သည် အထူးပင် အရေးကြီးလာသည်-

**မဟာမိတ်တည်ဆောက်နိုင်စွမ်း (Coalition Building):** အခြားသော တိုင်းရင်းသား တော်လှန်ရေးအင်အားစုများ (EROs)၊ ဒီမိုကရေစီအင်အားစုများနှင့် မဟာဗျူဟာမြောက် မဟာမိတ်များ ခိုင်ခိုင်မာမာ တည်ဆောက်နိုင်ခြင်း။ * **မျိုးဆက်သစ်နှင့် ချိတ်ဆက်နိုင်စွမ်း (Generation Bridge):** နည်းပညာနှင့် ဗဟုသုတ ကြွယ်ဝသော လူငယ်မျိုးဆက်များ၏ အသံကို နားထောင်ပြီး ၎င်းတို့ကို နိုင်ငံရေးဦးဆောင်မှု ကဏ္ဍများတွင် နေရာပေးနိုင်ခြင်း။ * **နိုင်ငံတကာအမြင်နှင့် ခေတ်မီအုပ်ချုပ်ရေးအယူအဆ (Global Outlook & Modern Governance):** တော်လှန်ရေးကာလအတွင်း အကူးအပြောင်းကာလ အုပ်ချုပ်ရေး (Transitional Governance) နှင့် တရားဥပဒေစိုးမိုးရေး ယန္တရားများကို နိုင်ငံတကာ စံနှုန်းများနှင့်အညီ စနစ်တကျ နားလည်သဘောပေါက်ခြင်း။

အနှစ်ချုပ်အားဖြင့်၊ မိမိတို့၏ သမိုင်းဝင် လူမျိုးရေးအခြေခံ အမျိုးသားရေးဝါဒ (Ethno-nationalism) ကို အခြေခံကောင်းအဖြစ် ထိန်းသိမ်းရင်း၊ တစ်ဖက်တွင်လည်း ပိုမိုကျယ်ပြန့်၍ မတူကွဲပြားမှုကို လက်ခံနိုင်သော “အရပ်ဘက်ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စုအမြင်” (Civic Federalism) ကို ပေါင်းစပ်တည်ဆောက်နိုင်မှသာလျှင် မွန်နိုင်ငံရေးသည် ရေရှည်တည်တံ့သော အင်အားစုတစ်ခုအဖြစ် ခေတ်ကို ဦးဆောင်နိုင်မည် ဖြစ်သည်။

နိုင်ငံတကာ သင်ခန်းစာများကမ္ဘာ့နိုင်ငံရေးသမိုင်းနှင့် အခြေခံဥပဒေဖြစ်ပေါ်လာပုံများကို လေ့လာကြည့်လျှင် ကျွန်ုပ်တို့အတွက် ထင်ရှားသော သင်ခန်းစာများကို တွေ့ရမည်ဖြစ်သည်။ မတူကွဲပြားမှုများကို အတင်းအဓမ္မ ဖိနှိပ်ချုပ်ချယ်ပြီး တစ်သွေး၊ တစ်သံ၊ တစ်မိန့် စနစ်ဖြင့် သွားရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သော နိုင်ငံများသည် ရေရှည်တွင် ပြည်တွင်းစစ်၊ မတည်ငြိမ်မှုများနှင့် နိုင်ငံပြိုကွဲခြင်း အနိဋ္ဌာရုံများကိုသာ ရင်ဆိုင်ခဲ့ကြရသည်။ သို့သော် မတူကွဲပြားမှုကို အမျိုးသားရေး အားသာချက်အဖြစ် ရှုမြင်ပြီး စနစ်တကျ စီမံခန့်ခွဲနိုင်သော နိုင်ငံများသည်သာ တည်ငြိမ်ပြီး ကမ္ဘာ့အဆင့်မီ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာခဲ့ကြသည်။

မတူကွဲပြားမှုကို စီမံခန့်ခွဲပုံ

**ကနေဒါ (Canada)** | အချိုးကျဖက်ဒရယ်စနစ် | ကွီဘက် (Quebec) ဒေသရှိ ပြင်သစ်စကားပြော လူဦးရေ၏ ထူးခြားသော ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဥပဒေစနစ်ကို အသိအမှတ်ပြုကာ အာဏာခွဲဝေပေးထားသည်။

**ဆွစ်ဇာလန် (Switzerland)** ကန်တွန် (Canton) အခြေပြု ဖက်ဒရယ်စနစ် | ဂျာမန်၊ ပြင်သစ်၊ အီတလီနှင့် ရိုမန့်ရှ် စသည့် ဘာသာစကား (၄) မျိုးစလုံးကို တန်းတူအခွင့်အရေးပေးပြီး အာဏာကို ဗဟို၌မထားဘဲ အောက်ခြေကန်တွန်များထံ ခွဲဝေပေးထားသည်။

**ဂျာမနီ (Germany)** ပြည်နယ်အခြေပြု ဖက်ဒရယ်စနစ် | ပြည်နယ် (Länder) တစ်ခုချင်းစီအား ကိုယ်ပိုင်ပညာရေး၊ ရဲတပ်ဖွဲ့နှင့် ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ ပြဋ္ဌာန်းခွင့်များကို အခြေခံဥပဒေဖြင့် အခိုင်အမာ အာမခံချက် ပေးထားသည်။ |ဤနိုင်ငံများသည် လူမျိုး၊ ဘာသာစကားနှင့် ယဉ်ကျေးမှု မတူညီမှုများကို လက်နက်ဖြင့် ဖိနှိပ်ခြင်းမပြုဘဲ ဖက်ဒရယ်စနစ်၏ အနှစ်သာရဖြစ်သော “ခွဲဝေအုပ်ချုပ်ခြင်းနှင့် အတူတကွ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခြင်း” (Shared Rule and Self-Rule) မှတဆင့် တည်ငြိမ်သော နိုင်ငံရေးအခင်းအကျင်းကို တည်ဆောက်နိုင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

ပြည်ပရောက်မွန်တို့၏ ထူးခြားသော အနေအထား

ဤနေရာတွင် စာရေးသူအနေဖြင့် ပြည်ပရောက် မွန်ပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးကော်မတီ (Overseas Mon Coordinating Committee - OMCC) ၏ ကြိုးပမ်းအားထုတ်မှုများတွင် ၆ နှစ်ကျော်ကျော် တစိုက်မတ်မတ် ပါဝင်လှုပ်ရှားခဲ့သည့် အတွေ့အကြုံကို အခြေခံ၍ တင်ပြလိုပါသည်။ အဖွဲ့အစည်းတစ်ခု၏ အားသာချက်၊ အားနည်းချက်များနှင့် လက်တွေ့ဦးဆောင်မှု အခင်းအကျင်းတွင် ပါဝင်ခဲ့ရသည့် အတွေ့အကြုံများအရ ပြည်ပရောက်မွန်ထုသည် သာမန်ဒုက္ခသည် သို့မဟုတ် ရွှေ့ပြောင်းလုပ်သားအစုအဖွဲ့မျှသာ မဟုတ်ဘဲ၊ မွန်အမျိုးသားတော်လှန်ရေးနှင့် အနာဂတ်တည်ဆောက်ရေးအတွက် အလွန်အရေးကြီးသော “မဟာဗျူဟာမြောက် တွန်းအားခွန်အား” (Strategic Leverage) ဖြစ်လာနိုင်သည်ကို အသေအချာ သိမြင်ခွင့် ရခဲ့ပါသည်။

ယခုအခါ ပြည်ပရောက် မွန်ဘွဲ့ရပညာတတ်များ၊ အတတ်ပညာရှင်များသည် မိခင်မြေရှိ မွန်အမျိုးသားအဖွဲ့အစည်းများ၊ မွန်တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များ (ဥပမာ- NMSP-AD နှင့် MSFC ကဲ့သို့သော တော်လှန်ရေးအင်အားစုများ)၊ မွန်အရပ်ဘက်အဖွဲ့အစည်းများ (CSOs) နှင့် မွန်နိုင်ငံရေးပါတီများတွင် ထိရောက်စွာ အလုပ်အကျွေးပြု ပါဝင်လာနိုင်ရေးအတွက် ကျွန်ုပ်တို့ဘက်မှ ဟန်ချက်ညီညီ စနစ်တကျ ကြိုတင်ပြင်ဆင်မှုများ ပြုလုပ်ရမည်ဖြစ်သည်။ထိုသို့ ပြင်ဆင်ရာတွင် မျှော်လင့်ချက်ရောင်ခြည်များကို မျက်ဝါးထင်ထင် တွေ့မြင်နေရပြီ ဖြစ်သည်။ ထင်ရှားသော သာဓကအနေဖြင့် ယခုနှစ် ဘွဲ့နှင်းသဘင် (Graduation) ကာလတွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ အင်ဒီယားနားပြည်နယ် (Indiana) ရှိ နိုင်စိုက်မွန်၏သား ဆေးပညာဆရာဝန်ဘွဲ့ရ **ဒေါက်တာဂျက်ကီမွန် (Dr. Jackie Mon)** နှင့် နိုင်ချမ်းထိုက်၏သမီး အင်ဂျင်နီယာဘွဲ့လွန် (Master of Engineering) ရရှိခဲ့သူ **မိရူပါ** တို့သည် ကမ္ဘာ့အဆင့်မီ ပညာရပ်များကို ဆဆရရ တတ်မြောက်ခဲ့ကြပြီ ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် ပြည်ပရောက် မွန်လူငယ်မျိုးဆက်သစ်များအတွက် အလွန်အားတက်စရာကောင်းသော၊ ဂုဏ်ယူစရာကောင်းသော စံနမူနာပြ (Role Models) များပင် ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် အခြားသော ပြည်ပနာမည်ကျော် တက္ကသိုလ်များတွင်လည်း မွန်လူငယ်များက ဘွဲ့ကြို၊ ဘွဲ့လွန်၊ ဆရာဝန်ဘွဲ့နှင့် ဒေါက်တာဘွဲ့များကို အသီးသီး ဆွတ်ခူးနေကြခြင်းသည် အနာဂတ်မွန်အမျိုးသားရေးအတွက် အဖိုးမဖြတ်နိုင်သော လူသားအရင်းအမြစ် (Human Resources) များ ပေါ်ထွန်းလာခြင်း ဖြစ်သည်။

## အနာဂတ်အတွက် လက်တွေ့ကျသော အဆိုပြုချက်များထို့ကြောင့် ဤကဲ့သို့သော အခြေခံကောင်းများကို ခေတ်နှင့်အညီ အသုံးချလျက်၊ မွန်လူမျိုးတို့၏ ပကတိအခြေအနေများကို ထောက်ရှုကာ အနာဂတ်ဖက်ဒရယ်ပြည်နယ် တည်ဆောက်ရေးတွင် အထောက်အကူဖြစ်စေရန် အောက်ပါလုပ်ငန်းစဉ် (၄) ရပ်ကို အကောင်အထည်ဖော်ရန် လေးနက်စွာ အဆိုပြုအပ်ပါသည်-

## ၁။ မွန်ပညာတတ်များ ကွန်ရက် (Mon Scholars Network) တည်ထောင်ခြင်းပြည်တွင်းနှင့် ပြည်ပတွင် ရောက်ရှိနေသော မွန်ပညာရှင်များ၊ ဆရာဝန်များ၊ အင်ဂျင်နီယာများ၊ ဝါရင့်ဥပဒေပညာရှင်များနှင့် မူဝါဒရေးရာ ကျွမ်းကျင်သူများကို စနစ်တကျ ချိတ်ဆက်ပေးမည့် ကွန်ရက်တစ်ခု တည်ထောင်ရန် လိုအပ်သည်။ ဤကွန်ရက်သည် အနာဂတ် မွန်ပြည်နယ် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (Mon State Constitution) အပါအဝင် တော်လှန်ရေးကာလအတွင်း လိုအပ်သော နည်းပညာ၊ ကျန်းမာရေး၊ ပညာရေးဆိုင်ရာ မူဝါဒများကို ပံ့ပိုးကူညီပေးမည့် "Brain Trust" (ဦးနှောက်မုန်တိုင်းဆင်ရာနေရာ) ဖြစ်လာရမည်။

## ၂။ နှစ်စဉ် "Mon Youth Leadership & Federalism Workshop" ကျင်းပခြင်းလူငယ်များ၏ ခေါင်းဆောင်မှုစွမ်းရည်နှင့် ဖက်ဒရယ်အယူအဆများကို မြှင့်တင်ရန်အတွက် စဉ်ဆက်မပြတ်သော အလုပ်ရုံဆွေးနွေးပွဲများကို အွန်လိုင်းနှင့် မြေပြင်အခြေပြု ပေါင်းစပ်ကျင်းပသင့်သည်။ ဒေါက်တာဂျက်ကီမွန်နှင့် မိရူပါတို့ကဲ့သို့သော စံပြပုဂ္ဂိုလ်များကို ဖိတ်ခေါ်၍ လူငယ်များအတွက် စေတနာ့ဝန်ထမ်း ခေါင်းဆောင်မှုသင်တန်းများနှင့် ချိတ်ဆက်ပေးခြင်းဖြင့်၊ ပြည်ပရောက် လူငယ်များ၏ အသိပညာကို ပြည်တွင်းရှိ တော်လှန်ရေးလူငယ်များထံသို့ ဗဟုသုတ စီးဆင်းမှု (Knowledge Transfer) ဖြစ်ပေါ်စေရမည်။##"Online Mon Language & Culture Class" များ စနစ်တကျ စီစဉ်ခြင်း

မိခင်ဘာသာစကား သုံးစွဲမှု ကျဆင်းလာခြင်းဟူသော ယဉ်ကျေးမှုအန္တရာယ်ကို ကာကွယ်ရန်အတွက် နည်းပညာကို အသုံးပြုရမည်။ ပြည်ပရောက် မွန်လူငယ်မျိုးဆက် (၂) နှင့် မျိုးဆက် (၃) များ မိမိတို့၏ မွန်စာပေ၊ စကားနှင့် သမိုင်းကို အလွယ်တကူ လေ့လာနိုင်မည့် ခေတ်မီအပလီကေးရှင်း (Applications) များနှင့် အွန်လိုင်းအတန်းများကို ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အဆင့်ဖြင့် စနစ်တကျ စီစဉ်ဖွင့်လှစ်ပေးရမည်။## ၄။ မွန်ဒီယာစပိုရာ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု ကွန်ရက် (Mon Diaspora Investment Network) တည်ထောင်ခြင်းဒေသတွင်း စီးပွားရေးပျက်စီးမှုနှင့် အလုပ်အကိုင် ရှားပါးမှုများကို ကုစားနိုင်ရန်အတွက် ပြည်ပရောက် မွန်စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်များ၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများကို စုစည်းပြီး စနစ်တကျ ကွန်ရက်ချိတ်ဆက်ရမည်။ ဤကွန်ရက်မှတဆင့် ဒေသတွင်းရှိ လူထုအခြေပြု စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ ၊ လူငယ်များအတွက် အလုပ်အကိုင် အခွင့်အလမ်းများကို ရန်ပုံငွေပံ့ပိုးပေးနိုင်မည် ဖြစ်သည်။

နိဂုံး

နောက်ဆုံးတွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ အနာဂတ်ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် တည်ငြိမ်ရေးသည် “မတူကွဲပြားမှုကို ပြဿနာ သို့မဟုတ် အန္တရာယ်” အဖြစ် မြင်နေသည့် အတွေးအခေါ်ဟောင်း၊ စစ်အာဏာရှင်စနစ်၏ မှိုင်းအောက်က အတွေးအခေါ်များကို ရဲရဲဝံဝံ ပြောင်းလဲပစ်နိုင်ခြင်း ရှိ၊ မရှိ ပေါ်တွင်သာ လုံးလုံးလျားလျား မူတည်နေသည်။ မတူကွဲပြားမှုဆိုသည်မှာ နိုင်ငံတော်ကို အားနည်းစေသော၊ ပြိုကွဲစေသောအရာ မဟုတ်ပေ။ စနစ်တကျ မှန်ကန်စွာ စီမံခန့်ခွဲနိုင်ပါက ထိုမတူကွဲပြားမှုသည်ပင်လျှင် နိုင်ငံတော်၏ အင်အားကြီးမားသော တွန်းအားတစ်ရပ် ဖြစ်လာမည် ဖြစ်သည်။

အနာဂတ် မွန်ပြည်နယ်၏ အိပ်မက်သည်လည်း ထိုလမ်းကြောင်းနှင့် တစ်ထပ်တည်းပင် ဖြစ်သည်။ မွန်လူမျိုးတို့သည် မိမိတို့၏ ဘာသာစကား၊ ယဉ်ကျေးမှု၊ သမိုင်းနှင့် အမျိုးသားရေး လက္ခဏာရပ်များကို အစဉ်အမြဲ ထိန်းသိမ်းကာ၊ တည်ဆောက်မည့် ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စုအတွင်း တန်းတူညီမျှစွာ၊ သိက္ခာရှိစွာ ရပ်တည်နိုင်သည့် အခြေအနေတစ်ခုကိုသာ လိုလားကြသည်။

ထိုအိပ်မက်ကို အကောင်အထည်ဖော်နိုင်ရန်အတွက် လက်နက်ကိုင် အင်အားတစ်ခုတည်းဖြင့် မလုံလောက်ဘဲ မြင့်မားသော နိုင်ငံရေးရင့်ကျက်မှု (Political Maturity)၊ လူမျိုးများအကြား အပြန်အလှန် ယုံကြည်မှု တည်ဆောက်နိုင်စွမ်းနှင့် ခေတ်မီဆန်းသစ်သော ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီ အမြင်များ လိုအပ်သည်။ မွန်တော်လှန်ရေး Charter များကို ရေးဆွဲရာတွင်လည်း ဤအခြေခံမူများကို အခိုင်အမာ ထည့်သွင်းရမည်ဖြစ်သည်။

လူမျိုးတိုင်း၏ သမိုင်း၊ ပြည်နယ်သင်္ကေတ၊ ဘာသာစကားနှင့် အမျိုးသားရေးလက္ခဏာများကို အပြန်အလှန် လေးစားအသိအမှတ်ပြုနိုင်မှသာလျှင် စစ်မှန်သော ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စုကို အောက်ခြေမှစ၍ တည်ဆောက်နိုင်မည်ဖြစ်သည်။ ထိုလမ်းကြောင်းပေါ်တွင် မွန်ပြည်နယ်၏ အနာဂတ်နှင့် မြန်မာနိုင်ငံ၏ အနာဂတ်သည် ကွင်းဆက်တစ်ခုလို ချိတ်ဆက်နေပြီး၊ မတူကွဲပြားမှုကို နားလည်လက်ခံခြင်းသာလျှင် ရေရှည်ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် တည်ငြိမ်ဖွံ့ဖြိုးရေးသို့ ဦးတည်စေမည့် တစ်ခုတည်းသော သော့ချက် ဖြစ်သည်။

“ပြည်တွင်း၊ ပြည်ပတွင် ရှိကြကုန်သော မွန်လူငယ်များ၏ ထိုးထွင်းသိမြင်မှုနှင့် စွမ်းပကားသည် အနာဂတ်ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စု၏ မလှုပ်မလဲသော အခြေခံအုတ်မြစ် ဖြစ်သည်။”

မင်းအပါးမွန် (May 20 2026)